Gaszenie pożaru benzyną

„Kryzys łączy ludzi" - podsumował żartem ogromną frekwencję na wczorajszej I Debacie Kopernikańskiej profesor Leszek Balcerowicz. Rzeczywiście, magia nazwisk zaproszonych gości i tematyka spotkania przyciągnęły tłumy. Debata zapoczątkowała cykl spotkań ze znanymi osobistościami.

profesor Leszek Balcerowicz

Zdaniem autora

Organizatorom należą się brawa za to, że udało im się ściągnąć prawdziwych specjalistów w swojej dziedzinie. Niestety, nie ustrzeżono się również błędów. Dyskusja była, moim zdaniem, źle moderowana. Prowadzący przerywał prelegentom, pytania były z góry przygotowane, niejako na siłę „wyciągano" odpowiedzi od mówiących. Szczególnie sztywne, przygotowane wcześniej ramy dyskusji wydają się złym rozwiązaniem. Należałoby dobrze przemyśleć sposób organizacji kolejnych debat

DARIUSZ KĘDZIERSKI

Zorganizowana przez Fundację Kopernikańską debata poświęcona była właśnie obecnemu ogólnoświatowemu kryzysowi ekonomicznemu. Zaproszono znakomitych gości: prof. Leszka Balcerowicza, byłego prezesa NBP, ekonomistę z centrum im. Adama Smitha, doktora Roberta Gwiazdowskiego, znanego komentatora gospodarczego oraz przedstawicieli praktyki ekonomicznej: Jacka Noteckiego, wiceprezesa firmy Antalis Polska oraz ekonomistę Andrzeja Rzońcę, wiceprezesa Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju.

Aula Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania już dawno nie przeżywała takiego oblężenia publiczności. Prof. Balcerowicz podsumował to kilkoma żartami.

- Jako przedstawiciel podaży, widzę tu nadmiar popytu - mówił - Ale tym razem trochę socjalizmu nam się przyda.

Dalej było już bardziej poważnie, ale nadal w przystępnej formie. Według Balcerowicza obecny kryzys jest bez wątpienia największym kryzysem gospodarczym, jaki miał miejsce po II wojnie światowej. Natomiast porównywanie obecnej sytuacji do lat 30 XX w. jest bezzasadne. Profesor zasugerował raczej zestawienie obecnych globalnych trendów z doświadczeniami Japonii w latach 90 XX w.

W ostrych słowach krytykował operowanie sloganami w poszukaniu gotowych rozwiązań, co do przyczyn kryzysu. Większość wyjaśnień, które słychać w mediach jest „bałamutna". To nie chciwość doprowadziła do kryzysu - zapewniał Balcerowicz. Obecna sytuacja nie jest żadnym dowodem, ani na bankructwo kapitalizmu, ani neoliberalizmu. Stwierdził też, że wprawdzie kryzysy są czymś normalnym i cyklicznym, jednak nie wszystkie są nieuchronne.

Z pewnością do prawdziwych przyczyn kryzysu można zaliczyć takie zjawiska jak: złe modele do oceny ryzyka, przewaga anglosaskiego modelu bankowości - przerost bankowości inwestycyjnej, zbyt łatwy dostęp do pieniądza. Trzeba jednak zaznaczyć, że przyczyny kryzysu są zróżnicowane w swojej wadze. Nikt, łącznie z prof. Balcerowiczem, co podkreślił, nie zna ich wszystkich.

Oczywiście, w wywodzie pojawiła się kwestia polska. Wprawdzie kryzysu na taką skalę jak teraz nie da się uniknąć, możemy jednak ograniczyć jego odczuwanie przez Polskę. Spowolnienie gospodarcze nie powinno być u nas tak drastyczne jak w innych krajach europejskich. Balcerowicz zażartował nawet, że kryzys zmniejszy - wg wszystkich prognoz - rozwój naszego kraju, jednakże na tle innych państw Polska będzie prawdziwym tygrysem.

Na zakończenie Balcerowicz wypowiedział się w kwestii działań, jakie należy podjąć, aby na kryzysie... zyskać. Zawirowania gospodarcze są najlepszym momentem na odważne reformy, które procentują, gdy sytuacja wraca do normy. Nie wiemy, kiedy, ale powrót do normalnej sytuacji rynkowej jest pewny. W związku tym teraz szczególnie wazne jest zachowanie dyscypliny finansowej.

Druga część debaty poświęcona była dyskusji pomiędzy zaproszonymi gośćmi oraz na pytania organizatorów. Dr Gwiazdowski stwierdził, używając obrazowego porównania, że obecna polityka monetarna amerykańskiego banku centralnego to „gaszenie ognia przy użyciu benzyny".

Według Gwiazdowskiego, jedną z przyczyn kryzysu jest patrzenie na ekonomię zbyt mocno w skali „makro", za mało uwagi poświęcając chociażby małym przedsiębiorstwom. W Polsce problemem są np. wysokie koszty pracy, a najlepszy moment na ich redukcję jest właśnie teraz. Chyba całe audytorium poczuło się lepiej, gdy Gwiazdowski zwrócił się bezpośrednio do słuchających, mówiąc, że największym kapitałem Polski są właśnie ludzie - młodzi, dynamiczni, wykształceni, którzy chcą coś robić. Nie należy, po prostu, im w tym przeszkadzać.

doktor Rober Gwiazdowski / fot. www.edukacjaprawnicza.pl

Specjalnie dla czytelników cowtoruniu.pl zapytaliśmy po debacie doktora Roberta Gwiazdowskiego, czy inwestycje infrastrukturalne w Toruniu w związku z kryzysem mogą być zagrożone. Chodzi głównie o wyczekiwany drugi most.

Robert Gwiazdowski: Oczywiście, że inwestycje infrastrukturalne mogą być zagrożone. Żyjemy w świecie w którym zagrożenia czyhają nie tylko wtedy, gdy jest kryzys, ale także wtedy, gdy sytuacja jest stabilna. Sztuką jest umiejętnie radzić sobie z kryzysem. Wydaje się, że teraz pewne inwestycje infrastrukturalne są wręcz konieczne. Ważniejsze dla Torunia jest posiadanie drugiego mostu, niż działalność gminy Toruń w obszarach, które nie należą do koniecznych. Jeśli Toruń miałby problemy ze sfinansowaniem wkładu własnego na most - z powodu słabej dostępności kredytu, to wystarczy sprzedać część majątku gminy, np. nieruchomości mieszkaniowe. Na pewno znajdą się kupcy. A gmina czy państwo nie musi być właścicielem. Jak twierdził twórca wolnego rynku - Adam Smith - jak już Państwo ma coś budować, to tylko drogi i mosty.

kategorie: