„Przeszłość jest obcym krajem" - recenzja

Geografia humanistyczna. Pojęcie cokolwiek enigmatyczne zostało, dosłownie i w przenośni, zmaterializowane w ramach wystawy „Przeszłość jest obcym krajem" w Centrum Sztuki Współczesnej.

Katarzyna Korczak i Payam Scharifi, kolektyw Slavs and Tatars

Wystawę "Przeszłość jest obcym krajem" można odwiedzać do 2 maja 2010 r.

Paulina Jakubowska

Wystawa prezentuje szereg bardzo zróżnicowanych form, przygotowanych przez zaproszonych do współpracy artystów. Wszystkie prace podejmują temat miejsca, jednak nie tylko jako wypełnionego materialnymi rzeczami obszaru w przestrzeni, ale także - zgodnie z założeniami geografii humanistycznej - jako obszarów określonych emocji; wspomnień, które rysują się na mapie naszego umysłu odmiennymi barwami.

Przestrzeń wystawy, zaaranżowana przez holenderskiego artystę Jeroena de Vries, nawiązuje do frenologii - powstałej na przełomie XVIII i XIX wieku malowniczej teorii naukowej, wiążącej geografię i ludzki umysł. Opisywała ona mózg jako mozaikę różniących się wielkością i strukturą obszarów, odpowiadających za poszczególne funkcje fizjologiczne człowieka.

Od piątku w CSW można własnymi stopami ukształtować i wpłynąć na instalację, prezentującą przestrzeń miasta Seattle, obejrzeć człowieka, który na swojej twarzy i głowie zbudował makietę krajobrazu, z drzewami, latarniami i podróżującym wkoło pociągiem. Można też obejrzeć zdjęcia, stanowiące wycinki z fotografii prasowych. Wszystkie te prace poruszają tematykę miejsca i człowieka próbującego w tym miejscu się odnaleźć.

- Współcześni turyści, migranci i wirtualni podróżnicy systematycznie tracą zmysł osadnika. Jednocześnie ciągłemu przemieszczaniu oraz procesowi wypierania miejsc z pamięci towarzyszy poczucie niepewności i grozy otaczającego świata, co z kolei - paradoksalnie - wywołuje tęsknotę za stałością i stabilizacją - przekonywali współpracujący przy projekcie Katarzyna Korczak i Payam Scharifi z kolektywu Slavs and Tatars (Słowianie i Tatarzy)

Artyści podzielili się ze zgromadzonymi w Pokoju z kuchnią słuchaczami owocami swoich badań nad ciekawymi zjawiskami, które zaobserwowali na terenach na wschód od dawnego muru berlińskiego i na zachód od wielkiego muru w Chinach.

Zdumiewa fakt przeprowadzanych na tych terenach bardzo częstych reform alfabetu. Nam, przywykłym do kształtu i znaczeń liter, których uczymy się od przedszkola i które zawsze były i będą takie same, ciężko wyobrazić sobie realia, w których rodzice mogą porozumiewać się ze swymi dziećmi tym samym językiem, nie mogą jednak czytać tych samych książek.

Jednym z obiektów badań kolektywu jest postać Mollaha Nasreddina, legendarnego mędrca, o którym opowieści, w przeróżnych wersjach, odnotowuje się niemal w każdym rejonie Bliskiego Wschodu i Bałkanów. Na zakończenie warto przytoczyć opowiedzianą przez twórcę Slavs and Tatars opowieść, która z pozoru zabawna, kryje w sobie drugie, pozostające doskonałym komentarzem dla wystawy, dno:

Do stojącego na brzegu rzeki mędrca Mollaha woła stojący po drugiej stronie człowiek:
- Mędrcze, powiedz mi, jak przedostać się na drugi brzeg rzeki?
- Jesteś na drugim brzegu...

kategorie: